1️⃣ Disodyum EDTA (Na₂EDTA)
Genel karakteri
Zayıf–orta alkalik
Suda kolay çözünür
pH etkisi sınırlı
Tercih edildiği durumlar
Asidik – nötr formüller (pH 4–7)
Yaprak gübreleri
Mikro element şelatları (Zn, Mn, Fe düşük pH’ta)
Hassas bitki uygulamaları
Kozmetik, deterjan, tarım kimyasalları
Avantajları
Yaprakta yanma riski daha düşük
pH’ı fazla yükseltmez
Şelat stabilitesi iyi (özellikle Zn, Mn)
Dezavantajları
Yüksek kireçli ortamlarda etkinliği düşer
Çok alkalik sistemlerde zayıf kalır
Tipik kullanım
Zn-EDTA, Mn-EDTA, Fe-EDTA
GA₃ + mikro element + amino asit formülleri
2️⃣ Tetrasodyum EDTA (Na₄EDTA)
Genel karakteri
Kuvvetli alkalik
pH yükseltici etkisi yüksek
Şelatlama gücü daha agresif
Tercih edildiği durumlar
Alkalik formüller (pH 8–11)
Toprak uygulamaları
Endüstriyel temizlik ürünleri
Sert su bağlama gereken sistemler
Ca²⁺, Mg²⁺ yoğun ortamlarda
Avantajları
Kireçli suda çok etkilidir
Sertlik iyonlarını güçlü bağlar
Şelat oluşumu hızlıdır
Dezavantajları
Yaprak uygulamalarında fitotoksisite riski
pH yükselmesi nedeniyle bazı aktifleri bozar
GA₃, NAA gibi hormonlarla uyumsuz olabilir
Tipik kullanım
Toprak gübresi
Sıvı deterjan
Alkalik motor temizleyici
Sert su regülatörü
3️⃣ Hızlı Karşılaştırma Tablosu
| Kriter | Disodyum EDTA | Tetrasodyum EDTA |
|---|---|---|
| pH etkisi | Düşük | Yüksek |
| Çözünürlük | İyi | Çok iyi |
| Yaprak uygulaması | ✅ Uygun | ❌ Riskli |
| Toprak uygulaması | ⚠️ Sınırlı | ✅ Çok uygun |
| GA₃ / NAA uyumu | ✅ İyi | ❌ Zayıf |
| Sert su bağlama | Orta | Çok güçlü |
